معرفي كتاب گل صدبرگ

هدف هنر تعالي ذهن است. اين جمله را سالها پيش به عنوان تيتر يكي از روزنامه ها در كنار عكس استاد جلال ذوالفنون ديدم و براي هميشه در ذهنم ماندگار شد.

با اشتياق، سخنان استاد را در آن مقاله خواندم و با خود گفتم، اي كاش اينچنين رهنمودها كه حاصل تجربيات گرانمايه و ارزشمند است در مجموعه اي گرد مي آمد تا مخاطبين و علاقه مندان هنر بتوانند بهره بيشتري از اين انديشه هاي ژرف برده و از آن به عنوان راهنماي مسير استفاده كنند.

طي اين مرحله بي همرهي خضر مكن ظلمات است بترس از خطر گمراهي

سپاس خدا راكه اين مهم با انتشار كتاب گل صدبرگ فراهم آمد تا دوستداران هنر بتوانند از اين چشمه زلال عشق و معرفت جرعه اي نوشيده و بيش از پيش با انديشه اي جلا يافته و گامهايي استوار به حركت سازنده خود ادامه دهند. انشاءا...

واما گل صدبرگ...

تاليف :استاد جلال ذوالفنون به كوشش :سروش قهرمانلو چاپ :1385

گل صدبرگ محركي است در جهت دستيابي و رسيدن به انديشه اي صحيح در فضاي هنر .

همان ميزان كه هنرمند در جهت تعالي هنر نقش به سزايي دارد، مخاطب هنر نيز در اين مقوله سهيم است.

مخاطب هنر بايد شناخت گسترده تري نسبت به معيارهاوالگوهاي مناسب در هنر داشته باشدوهمگام وهمسو با هنرمند در مسير صحيح حركت كرده و بياموزد كه بهتر بينديشد.

گل صدبرگ به ما مي گويد كه براي آشنايي هرچه بيشتر وبهتر با معيارهاي درست هنر، ذهن را در چه جهت بايد پرورش داد.

در اين ميان ذهنيت عاملي است كه بيش از پيش بايد به آن توجه داشت . چراكه ذهنيت طلايه دار خلاقيت است و آن را به دنبال خود مي كشاند.

تعالي هنر يعني تعالي ذهن هنرمند و ذهن مخاطب هنر.مي بايست فرصت ها را غنيمت شمردو از تك تك ثانيه ها در جهت تقويت ذهن وانديشه استفاده كرد.

گل صدبرگ تلنگري است در جهت زدودن انديشه هاي زنگار گرفته و به قول سهراب:

چشمها را بايد شست جور ديگر بايد ديد

استاد جلال ذوالفنون نغمه ساز شور و احساس در اين كتاب علاوه بر بيان تجربيات پنجاه و چند ساله خويش به روايت گوشه هايي از زندگينامه و خاطرات خود پرداخته اند تا به گفته خودشان گرما بخش محفل انس و الفت ميان نويسنده و خواننده باشد.

خاطرات استاد در برگيرنده پند و اندرزها و لطايف ظريفي است كه خواندن هر يك از آنها به تنهايي مي تواند راهنما و گره گشاي هر انساني در هر زمينه اي از زندگي باشد.

اشعار زير تداعي گر درسهايي است كه اينجانب از خاطرات تلخ و شيرين استاد گرفته ام :

دور گردون گر دو روزي بر مراد ما نرفت دائما يكسان نماند حال دوران غم مخور

ويا

سالها بايد كه تا يك سنگ اصلي زآفتاب لعل گردد در بدخشان يا عقيق اندر يمن

از جمله قسمتهاي ديگر كتاب مجموعه مطالبي است در هفت گفتاركه در برگيرنده نكات جالب و قابل توجهي است ازكنسرت هاي پژوهشي كه استاد در آن شركت داشته اندو به اجراي موسيقي ، سخنراني و

پاسخگويي به سوالات مخاطبين پرداخته اند.

در گفتار هفتم از اين مجموعه استاد به بيان رديف موسيقي ايران و تقسيم بندي آن پرداخته اند كه بي شك پاسخگوي سوالات و ابهامات فراوان بسياري از مخاطبين و دوستداران موسيقي سنتي ايران مي باشد.

البته بحث و گفتگو در اين باره به قدري است كه حتي مي طلبد ، اگر فراقتي حاصل آمد استاد به طور مفصل در كتاب و يا مجموعه اي مجزا به اين مساله بپردازند چرا كه بيانات و رهنمودهاي ايشان گره گشاي مشكلات مخاطبان موسيقي به خصوص جوانان علاقه مند مي باشد.

در ادامه مقالاتي از اساتيد و بزرگان موسيقي ايران به عنوان زينت بخش كتاب استفاده شده است كه خواندن آن خالي از لطف نيست.

و اما در نهايت در پايان اين كتاب ارزشمند سروش قهرمانلو كه در زمره دانش آموختگان مكتب ذوالفنون قرار داردو كتاب حاضر نيز به كوشش وي به چاپ رسيده است به شيوه اي بديع و درخور توجه به بيان ساختار شناسي موسيقي ايراني پرداخته است.

سروش قهرمانلو دراين مقاله كه بر مبناي پروژه تحصيلي وي در دانشكده رياضي نوشته شده است به بيان ملاحظاتي در مورد تئوري موسيقي ايراني بر اساس مفاهيم رياضي مي پردازد.

او با هدف دستيابي به يك تئوري جامع و كامل براي موسيقي ايران در جهت اعتلا و ماندگاري آن مي كوشد تا با شيوه اي خاص به بيان تفاوت ها و تشابهات گوشه ها ، مجموعه ها (دستگاهها ) و آوازهاي رديف ، بخصوص در رديف ميرزا عبدا... بپردازد.

او در جهت تحليل ساختار موسيقي ايراني دلايل علمي را مد نظر خود قرار داده است.

در پايان اميد است كه انتشار چنين كتابهايي در فضاي هنري جامعه ما رواج و رونق بيشتري داشته باشد

و هنرمند و مخاطب هنر، دست در دست يكديگر به اندازه توان و سرمايه خويش در راه رسيدن به سرمنزل مقصود و يا نزديك شدن به آن گام بردارند. انشاءا...

كمال سر محبت ببين نه نقص گناه

كه هر كه بي هنر افتد نظر به عيب كند

عليرضا عالم نژاد

ديماه 1385

ناشر : نشر هستان

شمارگان : ۱۱۰۰ نسخه

قیمت : ۴۲۰۰ تومان

این کتاب در دو بخش تدوین گشته است که بخش اول به زندگی استاد می پردازد و بخش دوم شامل موضوعات زیر می باشد:

   - تبادل احساس و اندیشه

   - گفتار اول : در توصیف هنر

   - گفتار دوم : آگاهی و شناخت

   - گفتار سوم : خلوص و خسران آدمی

   - گفتار چهارم : خلاقیت

   - گفتار پنجم : علوم غریبه و متافیزیک

   - گفتار ششم : پایگاه موسیقی ایران

   - گفتار هفتم ردیف موسیقی ایران و تقسیم بندی آن

   - تعزیه یا مربی آوازه خوان (موسی معروفی)

   - تعزیه ضامن موسیقی ما ( ابوالحسن صبا)

   - موجی خروشان٬ چشمه ای جوشان ( جلال ذوالفنون)

   - به یاد پیر سه تار ساز ایران ( جلال ذوالفنون)

   - ساز عرفانی ذوالفنون ( دکتر امیر حسین یزدگردی)

   - حبیب ا... ذوالفنون ( روح ا... خالقی)

   - ساختار شناسی موسیقی ایرانی(تئوری)(سروش قهرمانلو)

   - تصاویر

* مژده :

   به نویسنده بهترین نقد این اثر به رسم یاد بود یکی از آثار استاد به امضا ایشان تقدیم می گردد.

تاریخ انتشار : بهار ۸۰

ناشر : موسسه خوش نوا

روی اول کاست در مایه دشتی بوده و این آثار را می شنویم :

۱- مقدمه

۲- کرشمه

۳- تصنیف (ترنه بختیاری)

۴- دیلمان

۵- تصنیف کاروان

۶- قطعه ای در دشتی

۷- چهارمضراب

و روی دوم این در مایه شور بوده و شامل قطعات زیر می باشد:

۱- مقدمه

۲- پیش درآمد

۳- قطعه ضربی

۴- چهارمضراب شور

۵- هفت ضربی شور

۶- تصنیف آشفته حالی ( ساخته استاد علی تجویدی)

۷- نغمه

۸- گریلی

* مژده به دوستانی که این اثر را نقد کنند :

      به رسم یادبود به نویسنده بهترین نقد یکی از آثار استاد به امضا ایشان تقدیم خواهد شد.